Heraanleg van de Zavel: Stad maakt ambities bekend en start breed participatieproces

26-05-2026

(FR↓) NL - De Stad Brussel geeft het startschot voor de heraanleg van de Zavel door haar ambities voor dit iconische plein voor te stellen en een breed participatieproces op te starten. Met dit project wil de Stad de ziel van het plein opnieuw centraal zetten, alsook haar winkels, markten, galerijen, antiquairs en bewoners. De Stad wil het volledige potentieel van de site benutten door het erfgoed te versterken en van de Zavel een nog groener, eleganter en gezelliger plein te maken. Tegelijk wil ze de toegankelijkheid en mobiliteit rond het plein verbeteren. Om tot een breed gedragen project te komen, zet de Stad een uitgebreid participatietraject op. Het doel is om tot een vergunning te komen voor een duurzame en ambitieuze heraanleg.
​​
​De unieke identiteit van de Zavel versterken

Bij de heraanleg staat de kwaliteit van de openbare ruimte centraal. De Zavel moet een levendige, uitnodigende en toegankelijke plek worden voor iedereen. Bewoners, handelaars, bezoekers, wandelaars en liefhebbers van markten, antiquairs en galerijen zullen het plein opnieuw kunnen beleven, elkaar ontmoeten, wandelen en genieten van de unieke sfeer.

Er zal ook bijzondere aandacht gaan naar meer groen en meer comfort voor voetgangers en fietsers, terwijl de verbindingen tussen de boven- en benedenstad vlot blijven verlopen.

Binnen deze bredere visie op de openbare ruimte wordt ook de huidige, chaotische inrichting van de centrale parking herbekeken. De Stad wil hierover in overleg gaan met de verschillende actoren uit de wijk, om de noden en gebruiken in kaart te brengen en alternatieven uit te werken voor iedereen.

De toekomstige inrichting zal daarnaast sterk inzetten op erfgoed. Een historische en erfgoedstudie die al werd uitgevoerd bevestigt immers de uitzonderlijke historische, architecturale en landschappelijke waarde van de site. Ook een hedendaags kunstwerk zal deel uitmaken van het project via een aparte procedure. De kunstenaar/kunstenares zal nauw samenwerken met het studiebureau om het kunstwerk optimaal te integreren in het bredere project.

Frederik Ceulemans, schepen van Burgerparticipatie: "We weten dat er veel belangen samenkomen op de Zavel: van bewoners tot passanten, van restauranthouders tot antiquairs. Dat maakt deze plek net zo uniek. Daarom kiezen we voor een participatieve aanpak waarbij alle betrokken partijen op het juiste moment worden samengebracht om een project uit te werken dat breed gedragen wordt. Bezorgdheden rond parkeren, erfgoed en vergroening zijn terecht. De weg naar een definitief plan is nog lang, maar het doel is duidelijk: samen met de wijk van de Grote Zavel een mooiere, levendigere en duurzamere plek maken."
Anaïs Maes, schepen van Stedenbouw en Openbare Ruimte: "De Zavel is een iconische Brusselse wijk met een zeldzame mix en identiteit die we moeten bewaren en versterken. Vandaag zitten we in een belangrijk momentum: het volledige historische centrum evolueert en de verbindingen tussen de boven- en benedenstad worden stap voor stap sterker. Na de heraanleg van de voetgangerszone en de omliggende straten, en de werken rond de Regentschapsstraat en het Koningsplein, krijgt deze samenhangende stadsvisie steeds meer vorm. De heraanleg van de Zavel past volledig binnen die dynamiek. De Zavel verdient een ambitieus project dat aansluit bij haar uitstraling en prestige, en tegelijk het unieke karakter van de plek bewaart.

Een breed participatieproces

Het participatietraject start deze week met een bevraging waaraan alle bewoners, handelaars en gebruikers kunnen deelnemen. Daarna wordt een sociale cartografie van de projectzone opgesteld en worden de betrokken stakeholders in kaart gebracht. Tegelijk wordt een eerste reeks ontmoetingsmomenten gepland.

In de daaropvolgende maanden, in het najaar van 2026, wordt de bestaande analyse verder verfijnd en volgt een actieve luisterfase om verwachtingen en bezorgdheden van de betrokken actoren te verzamelen. Tijdens de winter worden deze bijdragen en inzichten geanalyseerd, wat zal leiden tot de oprichting van verschillende belangengroepen.

Begin volgend jaar start een nieuwe fase van overleg en co-creatie, met ontmoetingen tussen de Stad en de verschillende belangengroepen. Het participatietraject loopt vervolgens verder doorheen 2027 met een burgerjury waarin vertegenwoordigers van alle belangengroepen zetelen.

In datzelfde jaar zullen de eerste voorstellen van een studiebureau besproken worden met de verschillende groepen en wordt tijdens gezamenlijke overlegmomenten een eerste voorontwerp uitgewerkt. Een publieke bijeenkomst vormt daarna een belangrijke stap richting het definitieve project en de verdere uitwerking van het uitvoeringsplan. In 2028 wordt het afgewerkte project officieel voorgesteld aan het grote publiek.

Met dit traject bevestigt de Stad Brussel haar ambitie om complexe stadsprojecten uit te werken in dialoog met bewoners en betrokken partijen, met bijzondere aandacht voor transparantie, inclusie en gedeelde verantwoordelijkheid.

FR - La Ville de Bruxelles donne le coup d'envoi du réaménagement du Sablon en partageant ses ambitions pour cette place emblématique et en lançant une large procédure participative. Avec ce projet, la Ville souhaite remettre au centre l'âme de la place ainsi que ses commerces, marchés, galeristes, antiquaires et habitants. Elle entend valoriser pleinement le potentiel du site en renforçant son patrimoine, en en faisant une place publique encore plus verte, élégante et conviviale, tout en améliorant l'accessibilité et la mobilité autour de la place. Afin d'élaborer un projet largement partagé, la Ville met en place un processus participatif approfondi. L'objectif est d'aboutir à l'obtention d'un permis pour un réaménagement durable et ambitieux.
​​
​Valoriser l'identité unique du Sablon

Le réaménagement du Sablon mettra la qualité de l'espace public au centre, afin de transformer la place en un lieu vivant, accueillant et accessible à tous. Habitants, commerçants, travailleurs, visiteurs, promeneurs et amateurs de marchés, d'antiquaires ou de galeries pourront se réapproprier la place, s'y rencontrer, flâner et profiter de son ambiance unique. Une attention sera également portée à la végétalisation et à l'amélioration du confort pour les piétons et les cyclistes, tout en maintenant fluides les connexions entre le haut et le bas de la Ville.

Dans cette réflexion globale sur l'espace public, la configuration actuelle du parking central, aujourd'hui chaotique, sera repensée. La Ville souhaite mener cette réflexion en concertation avec les différents acteurs du quartier, afin d'identifier les besoins et usages et d'offrir des alternatives pour tout le monde.

Le futur aménagement intégrera également une dimension patrimoniale forte, confirmée par une étude historique et patrimoniale qui souligne la valeur historique, architecturale et paysagère exceptionnelle du site. Une œuvre d'art contemporaine sera par ailleurs intégrée au projet via une procédure spécifique. L'artiste travaillera étroitement avec le bureau d'études afin d'assurer la bonne intégration de l'œuvre au projet de réaménagement.


Frederik Ceulemans, Échevin de la Participation citoyenne : « Nous savons que de nombreux intérêts sont en jeu, des habitants aux passants, des restaurateurs aux antiquaires. C'est ce qui rend le Sablon si unique. C'est pourquoi nous avons choisi une approche participative, dans laquelle toutes les parties prenantes seront réunies en temps utile afin d'élaborer un projet soutenu par tous. Les préoccupations liées au stationnement, au patrimoine et à la végétalisation sont légitimes, et le chemin vers un plan définitif est encore long, mais l'objectif est clair : rendre ensemble le Grand Sablon plus beau, plus vivant et plus durable avec le quartier. »
Anaïs Maes, Échevine de l'Urbanisme et de l'Espace public : : « Le Sablon est un quartier iconique de Bruxelles, avec une mixité et une identité rares qu'il faut préserver et valoriser. Aujourd'hui, nous sommes dans un véritable momentum : tout le centre historique évolue et les connexions se renforcent progressivement entre le haut et le bas de la Ville. Après la transformation du piétonnier et ses abords, les aménagements autour de la rue de la Régence et de la place Royale, une vision urbaine cohérente prend forme. Le réaménagement du Sablon s'inscrit pleinement dans cette dynamique. Ayons l'audace de rêver grand pour cette place emblématique, avec un projet ambitieux, à la hauteur de son prestige, tout en conservant ce qui fait son âme. »

Un large processus participatif

Le processus participatif débute cette semaine par le lancement d'une enquête à laquelle tous les habitants, commerçants et usagers pourront participer. Ensuite, une cartographie sociale de la zone du projet sera élaborée et les parties prenantes participantes seront identifiées. Parallèlement, une première série de rencontres sera planifiée.

Au cours des mois suivants, à l'automne 2026, l'analyse existante sera affinée davantage et une écoute active sera menée afin de recueillir les attentes et préoccupations des acteurs concernés. Durant l'hiver, ces contributions et enseignements seront analysés, ce qui mènera à la création de plusieurs groupes d'intérêt.

Au début de la nouvelle année, une nouvelle phase de concertation et de co-création suivra, avec des rencontres entre la Ville et les différents groupes d'intérêt. Le processus participatif se poursuivra tout au long de l'année 2027 avec un jury citoyen réunissant des représentants de tous les groupes d'intérêt.

Cette même année, les premières propositions d'un bureau d'études seront discutées avec les différents groupes et un premier avant-projet sera élaboré lors de réunions de concertation communes. Une réunion publique constituera alors une étape importante vers le projet définitif et l'élaboration ultérieure du plan d'exécution. En 2028, le projet finalisé sera officiellement présenté au grand public.

Par ce processus, la Ville de Bruxelles confirme son ambition de développer des projets urbains complexes en dialogue avec les habitants et les parties prenantes, avec une attention particulière portée à la transparence, à l'inclusion et à la responsabilité partagée.

Naomi Ansah
Persverantwoordelijke
Administratief Centrum Brucity
Hallenstraat 4
1000 Brussel
GSM: 0490 32 08 71
E-mail: naomi.ansah@brucity.be

Voor Franstalige communicatie:

Julien Dubois
Administratief Centrum Brucity
Hallenstraat 4
1000 Brussel
GSM: 0498 90 72 90
E-mail: julien.dubois@brucity.be

Share